UNESCO DÜNYA MİRASI/TÜRKİYE

Dünya Miras Listesi'nde Türkiye

Bütün insanlığın ortak mirası olarak kabul edilen evrensel değerlere sahip kültürel ve doğal varlıkları dünyaya tanıtmak, toplumda söz konusu evrensel mirasa sahip çıkacak bilinci oluşturmak ve çeşitli sebeplerle bozulan, yok olan kültürel ve doğal değerlerin yaşatılması için gerekli işbirliğini sağlamak amacıyla UNESCO'nun 17 Ekim - 21 Kasım 1972 tarihleri arasında Paris'te toplanan 17. Genel Konferansı kapsamında, 16 Kasım 1972 tarihinde "Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme" kabul edilmiştir. 14.04.1982 tarih ve 2658 sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan bu Sözleşme, 23.05.1982 tarih ve 8/4788 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanarak, 14.02.1983 tarih ve 17959 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanmıştır.

UNESCO DÜNYA MİRASINDA TÜRKİYE : VIDEO (2017)

Uluslararası önem taşıyan ve bu nedenle takdire ve korunmaya değer doğal oluşumlara, anıtlara ve sitlere "Dünya Mirası" statüsü tanınmaktadır. Sözleşmeyi kabul eden üye devletlerin UNESCO'ya başvurusuyla başlayan ve Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) ve Uluslararası Doğayı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) uzmanlarının başvuruları değerlendirmesi sonunda tamamlanan bir işlem dizisinden sonra aday varlıklar Dünya Miras Komitesinin kararı doğrultusunda bu statüyü kazanmaktadır.

2018 yılı itibariyle Dünya genelinde UNESCO Dünya Miras Listesi'ne kayıtlı 1092 kültürel ve doğal varlık bulunmakta olup bunların 845 tanesi kültürel, 209 tanesi doğal, 38 tanesi ise karma (kültürel/doğal) varlıktır. Her yıl gerçekleşen Dünya Miras Komitesi toplantıları ile bu sayı artmaktadır. Detaylı bilgilere Dünya Miras Merkezi'nin resmi web sitesi olan http://whc.unesco.org/en/list adresinden ulaşılabilmektedir.

Ülkemizin, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün sorumluluğu altında yürüttüğü çalışmalar neticesinde bugüne kadar UNESCO Dünya Miras Listesi'ne 18 adet varlığımızın alınması sağlanmıştır. Bu varlıklardan;

Unesco Dünya Mirasında Türkiye

İstanbul'un Tarihi Alanları
Safranbolu Şehri
Hattuşaş (Boğazköy)-Hitit Başkenti
Nemrut Dağı
Xanthos-Letoon
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası
Truva Antik Kenti
Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi
Çatalhöyük Neolitik Kenti
Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğunun Doğuşu
Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı
Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri
Ani Arkeolojik Alanı
Afrodisias Antik Kenti
Göbekli Tepe
kültürel olarak;
Pamukkale-Hierapolis
Göreme Milli Parkı ve Kapadokya
Efes
hem kültürel, hem doğal miras olarak listeye alınmıştır.

Unesco Dünya Mirası Geçici Listesinde Türkiye

UNESCO Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme kapsamında Taraf Devletler, UNESCO Dünya Miras Listesi'ne kaydedilmesi uygun olan varlıklara ilişkin envanterlerini (geçici liste) UNESCO Dünya Miras Merkezi'ne iletmekle yükümlüdürler. UNESCO Dünya Miras Merkezi'nce yayınlanan bu listede yer alan varlıklara ilişkin hazırlanan adaylık dosyaları Dünya Miras Komitesi'ne sunulmaktadır. Geçici Listeler hazırlanırken varlıkların Dünya Miras Komitesi'nce belirlenen kriterleri karşılama durumları ile mimari, tarihi, estetik ve kültürel, ekonomik, sosyal, sembolik ve felsefi özellikleri de dikkate alınmaktadır.

İlk kez 1994 yılında UNESCO Dünya Miras Merkezi'ne iletilen Geçici Listemiz 2000, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarında güncellenmiş olup bu listede 2 karma (kültürel/doğal), 2 doğal ve 74 kültürel olmak üzere toplam 78 adet varlık bulunmaktadır.

UNESCO Dünya Miras Geçici Listemizde aşağıdaki varlıklarımız yer almakta olup; detaylı bilgilere UNESCO Dünya Miras Merkezi'nin resmi web sitesi olan http://whc.unesco.org/en/tentativelists/state=tr adresinden ulaşılabilmektedir.

Ahi Evran Türbesi (Kırşehir)
Ahlat Eski Yerleşimi ve Mezar Taşları (Bitlis)
Aizanoi Antik Kenti (Kütahya)
Alahan Manastırı (Mersin)
Alanya (Antalya)
Anadolu Selçuklu Medreseleri (Erzurum, Sivas, Kayseri, Konya ve Kırşehir)
Anavarza Antik Kenti (Adana)
Ani Tarihi Kenti (Kars)
Arslantepe Arkeolojik Alanı (Malatya)
Beçin Ortaçağ Kenti (Muğla)
Beyşehir, Eşrefoğlu Camii (Konya)
Birgi Tarihi Kenti (İzmir)
Ceneviz Ticaret Yolu'nda Akdeniz'den Karadeniz'e Kadar Kale ve Surlu Yerleşimleri
Çanakkale ve Gelibolu 1. Dünya Savaşı Alanları (Çanakkale)
Eflatunpınar: Hitit Su Anıtı (Konya)
Gordion (Ankara)
Güllük Dağı-Termessos Milli Parkı (Antalya)
Hacı Bektaş Veli Külliyesi (Nevşehir)
Harran ve Şanlıurfa Yerleşimleri (Şanlıurfa)
Hatay, St. Pierre Kilisesi (Hatay)
Hekatomnos Anıt Mezarı ve Kutsal Alanı (Muğla)
İshakpaşa Sarayı (Ağrı)
İznik (Bursa)
Karain Mağarası (Antalya)
Kaunos Antik Kenti (Muğla)
Kekova (Antalya)
Konya Selçuklu Başkenti (Konya)
Korykos Antik Kenti (Mersin)
Kültepe Arkeolojik Alanı (Kayseri)
Laodikeia Antik Kenti (Denizli)
Likya Uygarlığı Antik Kentleri (Antalya ve Muğla)
Mahmutbey Camii (Kastamonu)
Mamure Kalesi (Mersin)
Mardin Kültürel Peyzaj Alanı (Mardin)
Niğde'nin Tarihi Anıtları (Niğde)
Odunpazarı Tarihi Kent Merkezi (Eskişehir)
Perge Antik Kenti (Antalya)
Sagalassos Antik Kenti (Burdur)
Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri (Manisa)
Selçuklu Kervansarayları Denizli-Doğubayazıt Güzergâhı
St. Nicholas Kilisesi (Antalya)
St. Paul Kilisesi, St. Paul Kuyusu ve Çevresi (Mersin)
Sümela Manastırı (Trabzon)
Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Alanı
Vespasianus-TitusTüneli (Hatay)
Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi (Gaziantep)
Zeugma Arkeolojik Siti (Gaziantep)
Zeynel Abidin Camii ve Mor Yakup Kilisesi (Mardin)
İvriz Kültürel Peyzajı (Konya)
Ayvalık Endüstriyel Peyzajı (Balıkesir)
Assos Arkeolojik Alanı (Çanakkale)
Kızılırmak Deltası (Samsun)
Hacıbayram Camii (Ankara)
Silvan Malabadi Köprüsü (Diyarbakır)
Bodrum Kalesi (Muğla)
Sivrihisar Ulu Camii (Eskişehir)
Yivli Minare Camii (Antalya)
Van Kalesi (Van)
Kibyra Antik Kenti (Burdur)
Nuruosmaniye Külliyesi (İstanbul)
Sultan II. Beyazıd Han Külliyesi (Edirne)
Antik Aspendos Kenti Tiyatrosu ve Su Kemerleri (Antalya)
Harşena Dağı ve Pontus Kral Kaya Mezarları (Amasya)
Yıldız Saray Kompleksi (İstanbul)
Stratonikeia Antik Kenti (Muğla)
Uzunköprü (Edirne)
Eshab-ı Kehf (Kahramanmaraş)
Mudurnu Tarihi Ahi Kenti (Bolu)
İsmail Fakirullah Türbesi (Siirt)
Dağlık Frigya Vadisi (Kütahya, Afyon ve Eskişehir)
Akdamar Anıt Müzesi (Kilisesi) (Van)

 


NOT: Bilgiler ICOMOS Türkiye (http://www.icomos.org.tr) web sitesinden alınmıştır

error: Content is protected !!