SUNUM: Doç. Dr. M. Nezih AYTAÇLAR
TARİH: 05 Şubat 2026, Perşembe
SAAT: 20.00

19-25 Ocak 2026 tarihleri arasında oldukça yoğun ve tempolu bir “Antik Mısır” turu yaptık. Tur Öncesinde 3 seminer düzenlemiştik. Tur sırasında, Nil Nehrinde seyreden geminin güvertesinde de 2 seminer daha yaptık. Soru sormaya ve öğrenmeye doyamayan Ebruli Dostları için Nezih Hocamız yeni bir sunum hazırladı. Kaçırmayın!

ÖZET:

Eski Mısırlılar, ölümün hayatın bir sonu olduğunu düşünmemekteydiler. Kişinin dünyevi yaşamı ebedi bir yolculuğun sadece bir parçasıydı ve kişinin ölümü bir aşamadan diğerine geçiş olarak görülüyordu. Düzgün bir cenaze töreni her sınıftan eski Mısırlılar için son derece önemliydi. Ölen kişinin bedeni yıkanır, sargılara sarılır (mumyalanır) ve öbür dünyada isteyeceği ya da ihtiyaç duyacağı eşyalarla birlikte gömülürdü. Elbette kişinin ne kadar çok parası varsa, mezarı ve mezar eşyaları da o kadar özenli olurdu, ancak en fakir insanlar bile sevdikleri için uygun mezarlar hazırlardı.

Mumyalama işlemi ölüyü öbür dünyadaki yaşamına hazırlamak için yapılan törenlerden sadece başlangıç olanıdır. Bu işlem insanların dışında boğa, timsah, kedi gibi hayvanlar içinde yapılmaktaydı.

Cenazelerde okunan metinleri içeren ve asıl adı “Gün içinde ortaya çıkan sözler” anlamına gelen Ra nu pert em hru olan “Ölüler Kitabı”nda özetle, ölüm olayından sonra fiziksel bedenini terk eden ruhun ka’sıyla öte-aleme (amenti, amentet) göçtüğü, burada kendisini bir hesaplaşma, bir yargılanma (psikostazi) beklediği, bu yargılanmada vicdanın rolünün çok önemli olduğu, yargılanma işleminden sonra bazı ruhların tekrar yeryüzünde doğduğu, bazı yükselmiş ruhların ise İsis ve Osiris’in hükümranlığındaki organizasyon-larda görevler aldığı anlatılır.

Ölüler Kitabı, ölümden sonraki yaşamda gerekli olacak bazı talimat ve yönlendirmeleri içermekteydi. Sanılanın aksine, Mısır Ölüler Kitabı ölen insanları diriltmek için değil, ölümden sonraki yaşamda ölen kişiye yol göstermek ve hayatını düzenlemek amacı ile oluşturulmuş metinlerden oluşmaktaydı. Kitabın en sık kullanılan 125. tılsımında şöyle bir hikaye anlatılır: Ruhun insan vücudunu terk etmesinden itibaren, ruhun yeraltı dünyasında ölüm Tanrısı Osiris ile yargıçlarını tarafından sorgulandığını düşünürlerdi. Diriler ve ölüler ülkesi arasındaki korku ülkesini geçince, büyük yargıcın karşısına, Anubis veya Horus tarafından getirilirdi. Orada bir tören düzenleniyor, bu törende ölenin kalbi tartılıyordu. Bu tören sırasında yeraltı tanrısı Anubis elinde bir terazi tutardı. Ölünün kalbi bu terazinin kefelerinden birine konurdu. Öteki kefede ise adaleti ve doğruluğu (Ma’at) ölçebilecek bir tüy bulunurdu. Eğer ölü adil ve dürüst bir yaşam sürmüş ise kefeler dengelenirdi.

Mumyalama kadar önemi olan bir diğer öbür dünyaya hazırlık törenleri ise anıtsal mezarların yapımı ve cenaze merasimleridir. Antik Mısır, nitelik ve nicelik bakımından bu konuda birçok kültüre fark atmıştır. Ölüm ve öteki dünya hususunda Mısırlılar diğer halklardan daha çok çabalamışlardır. Anıtsal mezarlarda ölüyü bilgilendirici tabletler ve öteki dünya yaşamında ona yardımcı olacak nesneler konulurdu. Firavun için ölüm, gökteki yolculuğun ve ölümsüzleşmesinin başlangıç noktasını oluşturuyordu. Eski zamanlardan beri öteki dünya, hem tanrılaşmanın, ölünün daha yüce bir varoluşa kavuştuğu vaatler diyarı hem de ölünün tümüyle yok edecek tehlikelerle dolu bir diyardır. Bu tür tehlikelerle baş edebilmek için öteki dünya yolculuğuna çok iyi hazırlanmak gerekir. Mısır insanı tarafından mezarının donanımına cesedin bakımına ve ölünün her türlü ihtiyacının karşılanmasına gösterilen özenin nedeni budur….